Polish English German

Historia Miasta Szczecina

Herb PomorzaNajstarszy gród na terenie obecnego Wzgórza Zamkowego powstał w VII–VI w. p.n.e. w okresie kultury łużyckiej. Pod koniec IX w. n.e. u jego podnóża wyrosła osada, obejmująca obszar od Wzgórza do brzegu Odry. Pierwsze wzmianki o mieszkańcach Szczecina mają początek około roku 160 naszej ery. Ptolomeusz w swoim dziele o nazwie "Geografia" wspomina o mieszkańcach tych ziem, nazywając ich "Sedini". Oznacza to, że już w tych zamierzchłych czasach ziemie te zamieszkiwali osadnicy określani mianem Sedinian.

Kolejna wzmianka, a w zasadzie kilka informacji pojawia się w X wieku. W roku 967 istniejący na tych terenach gród zajmuje Mieszko I. Również Ibrahim Ibn Jakub w swojej pracy wymienia nazwę grodu "Sasin". W inskrypcie pochodzącym z końca X wieku, który stanowił dokument donacyjny "Dagome Iudex" wymienia nazwę grodu o nazwie "Shinese".


Kartusz na budynku Urzędu Miejskiego w Szczecinie

Również wiek XII dostarcza nam informacji o Szczecinie. W roku 1221 gród zdobywa Bolesław Krzywousty, a w 1224 do Szczecina przybywa Otton z Bambergu.

W roku 1243 następuje lokacja miasta na prawie magdeburskim, a w 1245 r. Książe Barnim I nadaje mieszczanom prawo cechowe.

Rok 1278 to rok przystąpienia Szczecina do Związku Hanza, a pod koniec XV wieku Szczecin zostaje stolicą Pomorza.

Wiek XV to ostatnie stulecie, kiedy Szczecin wraz z całym regionem wiódł w miarę spokojną egzystencję.

W roku 1534 Barnim XI wraz z księciem wołogoskim Filipem I wprowadza na nasze ziemię Pomorza Zachodniego luteranizm. W konsekwencji tych działań następuje osłabienie stosunków z ówczesną Polską, która jak wiadomo była na wskroś katolicka.

Rok 1630 to okres kiedy na 100 lat miasto opanowane jest przez Szwedów. 24 marca 1637 roku umiera ostatni władca z dynastii Gryfitów Bogusław XIV.

Rok 1659 kolejny rok próby dla Szczecina. Miasto i jego mieszkańcy są świadkami próby opanowania przez elektorat brandenburski. Tylko zdecydowana postawa mieszkańców zapobiegła temu procederowi. W zamian za tak zdecydowaną postawę król szwedzki Karol X ofiarowuje Herb z ukoronowaną głową Gryfa otoczoną laurowym wieńcem trzymanym przez dwa lwy. Od tego czasu można przyjąć, że Szczecin wraz z całym pomorzem posiada swój własny herb.

Mapa Szczecina około roku 1600

Mapa Szczecina z około 1600 roku.

Plan Szczecina 1938 r.

Plan Szczecina z 1938 roku

Zdjęcie lotnicze Szczecina

Zdjęcie lotnicze Szczecina

Kolejna zmiana w historii Szczecina to rok 1720, kiedy miasto wraz z ujściem Odry zostaje sprzedane Prusom.

Od 1806 do 1813 Szczecin pozostaje w rękach wojsk napoleońskich, które stacjonowały na tych terenach.

Kolejne lata historii Szczecina są bardziej łaskawe dla naszego grodu. Stabilizacja polityczna i własnościowa umożliwiła rozwój miasta i okolic.

A oto kilka najważniejszych wydarzeń mających udział w rozwoju Szczecina:

  • 1843 – Powstaje dworzec kolejowy.
  • 1843 – Pierwsza gazownia.
  • 1865 – Powstają miejskie wodociągi, oraz w roku 1870 rozpoczęto budowę kanalizacji.
  • 1873 – Rozpoczęto burzenie starych fortów tworzących niejako obudowę miasta. Teraz Szczecin zaczyna rozwijać się nie tylko gospodarczo ale i terytorialnie.
  • 1879 – Rusza pierwszy tramwaj w Szczecinie najpierw konny a następnie w roku 1898 powstają pierwsze składy elektryczne. (Jako ciekawostkę należy podać że, szczecińskie tramwaje nie posiadały w tamtym czasie numeracji, lecz poszczególne linie oznaczone były kolorami.)
  • 1890 – Powstaje pierwsza elektrownia.
  • 1897 – Powstaje Huta żelaza.

Okres rozwoju Szczecina zostaje przerwany w wyniku działań wojennych II Wojny Światowej. Naloty i bombardowania a w szczególności bombardowania nocne z 19 na 20 kwietnia 1943, oraz 11 kwietnia i w dniach 13 i 19 maja 1944 doprowadziły Szczecin do ruiny. Straty w zabudowie przemysłowej ocenia się na 80 – 90%. Obszar nad Odrą został zniszczony całkowicie. Zniknęło całe Stare Miasto oraz teren który uważa się za obecne Centrum Szczecina.

Wraz z zakończeniem działań wojennych, sytuacja przynależności Szczecina do ziem Polskich nie była wcale tak oczywista jak by się zdawało.  25 kwietnia 1945 roku miasto opuszcza ostatni Gauleiter Szczecina i Pomorza Schwede-Coburg. W kolejnym dniu Szczecin zostaje przejęty przez 65 Armię sowiecką. 28 kwietnia do Szczecina przybywa pierwsza polska władza wraz z Piotrem Zarębą. W tym czasie na terenie Szczecina przebywa około 200 Polaków i 6000 Niemców.

Oficjalnie Szczecin został przejęty 5 lipca 1945 roku. Ostateczne rozstrzygnięcie przynależności miasta do ziem Polskich nastąpiło  między 17 lipca a 2 sierpnia 1945 r. kiedy w wyniku konferencji poczdamskiej zostały ustalone ostateczne granice naszego kraju.

Fakt, że Szczecin stał się Polski, nie zmieniło jego tragicznego położenia. Miasto pozostawało w zgliszczach powojennych. Armia sowiecka jeszcze do 1947 roku (chociaż niektóre źródła wskazują nawet do 1955 r.) traktowała miasto jako port załadunkowy sprzętu zdobytego na terenie Niemiec. Ludność w znacznej części napływowa, zmieszana z rdzennymi mieszkańcami (Niemcami), organizuje nowe życie w mieście. W tym czasie następuje systematyczna deportacja ludności niemieckiej. Szczecin jest systematycznie burzony (chociaż właściwszym stwierdzeniem było by -  rozkradany). Materiały idą w większości na odbudowę stolicy.  Maszyny i inne urządzenia zostają ładowane na statki i płyną w kierunku ZSRR.

Dopiero w  roku 1953 następuje powolna systematyczna odbudowa zabytków znajdujących się na terenie miasta. Odbudową objęto średniowieczne kościoły św. Jakuba Apostoła, św. Piotra i św. Pawła oraz św. Jana Ewangelisty, Stary Ratusz, nowożytne pałace Grumbkowa i Velthusena, Bramy Berlińską i Królewską, Basztę Panieńską oraz zamek Książąt Pomorskich wraz z kamieniczkami ulicy Kuśnierskiej.

Kolejne lata z życia Szczecina i jego mieszkańców nie obfitują w spektakularne sukcesy gospodarcze. Polska jako Państwo post sowieckie rozwija się na zasadach gospodarki sterowanej.

Ale to już zupełnie inna historia…

Źródła:

  • Wikipedia - Wolna Encyklopedia
  • Dokument lokacji przez Bogusława IV księcia pomorskiego z 09-10 sierpnia 1293 regest nr 18, Ottona I księcia pomorskiego z daty 21 września 1308 reg. nr 45, Warcisława IV księcia pomorskiego z 15 czerwca 1309 reg. 1309
  • Oryginał dokumentu znany z potwierdzenia: Warcisława IV księcia pomorskiego z 15 czerwca 1309 reg. nr 64
  • Przekazy dawnych mieszkańców Szczecina.
Stettin in Pommern

UWAGA! Ten serwis używa cookies i podobnych technologii w celu prawidłowego świadczenia usług internetowych..

Brak zmiany w ustawieniach przeglądarki oznacza zgodę na przyjmowanie i zapisywanie plików cookies na dysku komputera. Czytaj więcej…

Zrozumiałem
Serwis internetowy www.gryf.com.pl (Wirtualny Szczecin 360°), prezentuje i udostępnia informacje oraz materiały multimedialne.
Do prawidłowego świadczenia tych usług niezbędne jest stosowanie szeregu technologii takich jak cookies (ciasteczka), javascript, zapisywanie sesji, oraz zbieranie i przechowywanie informacji o położeniu geograficznym użytkownika, jego systemie operacyjnym oraz przeglądarce internetowej.
 
Wszystkie opisane technologie mogą być zbierane i przetwarzane zarówno w ramach naszego serwisu jak i innych serwisów internetowych takich jak usługi google, openstreet project oraz innych serwisów. Użytkownik (internauta) akceptujący niniejsze informacje, oświadcza, że zapoznał się z ich treścią i zrozumiał zasady jakimi kierujemy się w celu świadczenia niniejszej usługi.
 
Szanowni Państwo. opisana powyżej praktyka, jest powszechnym procederem stosownym na wielu serwisach internetowych. Wykorzystywana w sposób odpowiedzialny i rozsądny nie niesie ze sobą żadnych zagrożeń bezpieczeństwa Państwa oprogramowania. Niemniej jednak w poszanowaniu naszych gości zobowiązani jesteśmy do poinformowania Państwa o praktykach jakie stosujemy.